O le “Kanesa” o le “temoni” sili ona mata’utia i togafitiga fa’aonaponei. Ua fa’ateleina le gauai atu o tagata i le su’esu’eina ma le puipuia o le kanesa. O “Fa’ailoga o le Tumor,” o se meafaigaluega faigofie e su’esu’e ai, ua avea ma taula’iga autu o le mafaufau. Peita’i, o le fa’alagolago na’o i fa’ailoga o le tumor ua si’itia e masani ona o’o atu ai i se manatu sese e uiga i le tulaga moni.
O a Fa'ailoga o le Tumor?
I se faaupuga faigofie, o faailoga o le tumo e faasino i porotini eseese, gaʻo, enzymes, ma hormones e gaosia i le tino o le tagata. E mafai ona faʻaaogaina faailoga o le tumo o ni meafaigaluega e siaki ai mo le vave iloa o le kanesa. Peitaʻi, o le taua faafomaʻi o se iʻuga e tasi o le faailoga o le tumo e siʻitia teisi e matua faʻatapulaʻaina lava. I faiga faafomaʻi, o tulaga eseese e pei o faʻamaʻi pipisi, mumū, ma le maitaga e mafai ona mafua ai le faʻateleina o faailoga o le tumo. E le gata i lea, o amioga le lelei o le olaga e pei o le ulaula, inu ava malosi, ma le ala umi e mafai foi ona oʻo atu ai i le siʻitia o faailoga o le tumo. O le mea lea, e masani ona sili atu le gauai atu o fomaʻi i le aga masani o suiga o faailoga o le tumo i se vaitaimi nai lo ni suiga laiti i se iʻuga e tasi o le suʻega. Peitaʻi, afai o se faailoga faapitoa o le tumo, e pei o le CEA poʻo le AFP (faailoga faapitoa o le tumo mo le kanesa o le mama ma le ate), e matua siʻitia lava, e oʻo atu i le faitau afe poʻo le sefulu afe, e manaʻomia ai le gauai atu ma nisi suʻesuʻega.
O le Taua o Fa'ailoga o le Tumor i le Su'esu'ega Vave o le Kanesa
E lē o ni fa'amaoniga mautinoa ia fa'ailoga o le tumo mo le su'esu'eina o le kanesa, ae e taua tele lava i le su'esu'eina o le kanesa i lalo o tulaga fa'apitoa. O nisi fa'ailoga o le tumo e ma'ale'ale lava, e pei o le AFP (alpha-fetoprotein) mo le kanesa o le ate. I faiga fa'aklinikal, o le si'itia tele o le AFP, fa'atasi ai ma su'ega ata ma se tala'aga o fa'ama'i o le ate, e mafai ona fa'aaogaina e fai ma fa'amaoniga mo le su'esu'eina o le kanesa o le ate. I se tulaga fa'apena, o isi fa'ailoga o le tumo ua si'itia e ono fa'ailoa mai ai le i ai o tumo i le tagata o lo'o su'eina.
Ae ui i lea, e lē fa’apea ai e tatau ona aofia i su’ega uma o le kanesa le su’ega o fa’ailoga o le tumo. Matou te fautuainao le siakiina o le faʻailoga o le tumo e faʻapitoa lava mo tagata e maualuga le lamatiaga:
- Tagata ta'ito'atasi e 40 tausaga ma luga atu ma se tala'aga o le ulaula tele (umi o le ulaula fa'ateleina i sikaleti e ulaina i le aso > 400).
- Tagata e 40 tausaga ma luga atu e iai le soona inu ava malosi po'o fa'ama'i ate (e pei o le hepatitis A, B, C, po'o le cirrhosis).
- Tagata taʻitoʻatasi e 40 tausaga ma luga atu e maua i le faʻamaʻi pipisi o le Helicobacter pylori i le manava poʻo le gastritis tumau.
- Tagata taʻitoʻatasi e 40 tausaga ma luga atu ma se talaʻaga o le kanesa i le aiga (e sili atu ma le tasi le aiga toto ua maua i le ituaiga kanesa lava e tasi).
O le Matafaioi a Fa'ailoga o le Tumor i Togafitiga o le Kanesa Fesoasoani
O le faʻaaogaina lelei o suiga i faʻailoga o le tumo e matua taua tele mo fomaʻi e fetuʻunaʻi ai a latou fuafuaga e teteʻe ai i le kanesa ma pulea le faagasologa atoa o togafitiga. O le mea moni, e eseese taunuuga o suʻega o faʻailoga o le tumo mo tagata maʻi taʻitasi. O nisi tagata maʻi atonu e masani lava a latou faʻailoga o le tumo, ae o isi atonu e oʻo atu le maualuga i le sefulu pe selau afe foʻi. O lona uiga e leai ni a matou taʻiala faʻatulagaina e fua ai a latou suiga. O le mea lea, o le malamalama i suiga tulaga ese o faʻailoga o le tumo e patino i tagata maʻi taʻitasi e avea ma faʻavae mo le iloiloina o le alualu i luma o le faʻamaʻi e ala i faʻailoga o le tumo.
E tatau i se faiga fa'atino e fa'atuatuaina ona i ai ni uiga se lua:"fa'apitoa"ma"ma'ale'ale":
Fa'amatalaga patino:E faasino lea i le pe ogatasi suiga i faailoga o le tumo ma le tulaga o le ma'i.
Mo se faʻataʻitaʻiga, afai tatou te iloa o le AFP (alpha-fetoprotein, o se faʻailoga faʻapitoa o le tumo mo le kanesa o le ate) o se maʻi e maua i le kanesa o le ate e sili atu nai lo le tulaga masani, o lona uiga o lo latou faʻailoga o le tumo e faʻaalia ai le "faʻapitoa." I se isi itu, afai o le AFP o se maʻi e maua i le kanesa o le mama e sili atu nai lo le tulaga masani, pe afai o se tagata soifua maloloina e maualuga le AFP, o lona siʻitia o le AFP e le faʻaalia ai le faʻapitoa.
Maaleale:O lenei mea e faʻaalia ai pe suia faʻailoga o le tumo a se maʻi pe a faʻasolosolo malie le alualu i luma o le tumo.
Mo se faʻataʻitaʻiga, i le taimi o le mataʻituina faʻatino, afai tatou te matauina o le CEA (carcinoembryonic antigen, o se faʻailoga faʻapitoa o le kanesa o le mama e le o ni sela laiti) o se maʻi kanesa o le mama e faʻateleina pe faʻaitiitia faʻatasi ai ma suiga i le tele o le tumo, ma mulimuli i le aga masani o togafitiga, e mafai ona tatou fuafuaina muamua le maaleale o la latou faʻailoga o le tumo.
O le taimi lava e fa'amautu ai fa'ailoga fa'atuatuaina o le tumo (fa'atasi ai ma le fa'apitoa ma le maaleale), e mafai e gasegase ma foma'i ona faia ni iloiloga auiliili o le tulaga o le ma'i e fa'atatau i suiga fa'apitoa i fa'ailoga o le tumo. O lenei auala e taua tele mo foma'i e atia'e ai ni fuafuaga togafitiga sa'o ma fa'atulaga togafitiga fa'apitoa.
E mafai fo'i e gasegase ona fa'aogaina suiga fa'afuase'i i o latou fa'ailoga o le tumo e iloilo ai le tete'e atu o nisi vaila'au ma 'alofia ai le alualu i luma o le fa'ama'i ona o le tete'e atu i vaila'au. Peita'i,e tāua le mātauina o le faʻaaogāina o faʻailoga o le tumo e iloilo ai le tulaga o le maʻi ua na o se metotia faʻaopoopo mo fomaʻi i la latou tauiviga ma le kanesa ma e le tatau ona manatu o se mea e suitulaga i le tulaga auro o le tausiga faʻasolosolo—suʻega faʻafomaʻi (e aofia ai CT scans, MRI, PET-CT, ma isi).
Fa'ailoga Masani o le Tumor: O a i latou?
AFP (Alpha-fetoprotein):
O le Alpha-fetoprotein o se glycoprotein e masani ona gaosia e sela autū o le pepe. O le maualuga o lona tulaga e mafai ona faʻaalia ai ni kanesa e pei o le kanesa o le ate.
CEA (Carcinoembryonic Antigen):
O le maualuga o le carcinoembryonic antigen e ono faʻaalia ai le tele o faʻamaʻi kanesa, e aofia ai le kanesa o le colorectal, kanesa o le pancreas, kanesa o le manava, ma le kanesa o le susu.
CA 199 (Antigen o le Carbohydrate 199):
O le maualuga o le carbohydrate antigen 199 e masani ona vaaia i le kanesa o le pancreas ma isi faʻamaʻi e pei o le kanesa o le gallbladder, kanesa o le ate, ma le kanesa o le colon.
CA 125 (Anticene o le Kanesa 125):
O le antigen kanesa 125 e faʻaaogaina muamua o se meafaigaluega fesoasoani e suʻesuʻe ai le kanesa o le ovarian ma e mafai foi ona maua i le kanesa o le susu, kanesa o le pancreas, ma le kanesa o le manava.
TA 153 (Antigen o le Tumor 153):
O le maualuga o le tumor antigen 153 e masani ona vaaia i le kanesa o le susu ma e mafai foi ona maua i le kanesa o le ovarian, kanesa o le pancreas, ma le kanesa o le ate.
CA 50 (Antigen o le Kanesa 50):
O le Cancer antigen 50 o se fa'ailoga tumo e le fa'apitoa e fa'aaogaina e fai ma meafaigaluega fa'aopoopo mo le su'esu'eina o le kanesa o le pancreas, kanesa o le colorectal, kanesa o le manava, ma isi fa'ama'i.
CA 242 (Carbohydrate Antigen 242):
O se taunuuga lelei mo le carbohydrate antigen 242 e masani ona fesootaʻi ma tumo o le auala o meaʻai.
β2-Microglobulin:
E faʻaaogā tele le β2-microglobulin e mataʻituina ai le galuega a le fata o fatugaʻo ma e mafai ona faʻateleina i tagata mamaʻi e le faʻatino lelei le galuega a le fatugaʻo, mumū, poʻo ni tumo.
Ferritin i le toto:
O le faʻaitiitia o le maualuga o le ferritin i le serum e mafai ona vaʻaia i tulaga e pei o le anemia, ae o le faʻateleina e mafai ona vaʻaia i faʻamaʻi e pei o le leukemia, faʻamaʻi o le ate, ma tumo leaga.
NSE (Neuron-Specific Enolase):
O le neuron-specific enolase o se porotini e maua tele i neurons ma neuroendocrine cells. O se fa'ailoga maaleale o le kanesa o le mama small cell.
hCG (Human Chorionic Gonadotropin):
O le human chorionic gonadotropin o se hormone e fesoʻotaʻi ma le maʻitaga. O le maualuga o le hormone e mafai ona faʻailoa mai ai le maʻitaga, faʻapea foʻi ma faʻamaʻi e pei o le kanesa o le ua, kanesa o le ovarian, ma tumo o le testicular.
TNF (Tumor Necrosis Factor):
E a'afia le Tumor necrosis factor i le fasiotia o sela o le tumo, fa'atonutonuina o le puipuiga o le tino, ma tali atu i le mumū. O le si'itia o le maualuga e ono feso'ota'i ma fa'ama'i pipisi po'o fa'ama'i e puipuia ai le tino mai le kanesa ma e mafai ona fa'ailoa mai ai se lamatiaga o le tumo.
Taimi na lafoina ai: Setema-01-2023


